De standaard signature onder onze mailtjes is “IC&S biedt Service & Support, Development en Consultancy op bedrijfskritische internet-gerelateerde platformen, met een voorliefde voor Open Source.” We komen dus in de praktijk met zowel commerciele als open source software in aanraking. Behalve die twee variaties zijn er nog meer softwaremodellen, vooral als het om software gaat waar geen groot bedrijf achter zit. Het is interessant om te zien hoe het zich in de jaren heeft ontwikkeld.

Toen ik voor het eerst op jonge leeftijd in aanraking kwam met home computers, was er – zover ik weet – alleen keuze tussen spelletjes die je in de winkel kon kopen of software welke via computertijdschriften werd verspreid.

Met de personal computer werd het makkelijker voor een individu of klein bedrijf om software te ontwikkelen. Of de ontwikkelaar hier ook geld voor terug wou zien varieerde. Toen ik met MS-DOS werkte heb ik ooit nog eens shareware programmaatje gemaakt dat de beschikbare diskruimte op de computer uitrekende en ik heb zelfs eens geld verdiend door een programmaatje te sturen naar een tijdschrift welke de letters op je scherm dik gedrukt maakte (uiteraard subtiel erbij laten weten dat ik pas 12 jaar was).

Ik heb ook een periode meegedaan in de zogenaamde “demo scene”, waar je met een groepje ontwikkelaars, ontwerpers en musici (en zelfs “projectmanagers”) realtime animaties maakte om te kunnen laten zien wat voor prachtigs je uit de computer kon toveren. De resultaten van ons werk mochten altijd gratis worden gekopieerd, zodat iedereen kon zien wat voor prachtigs je kon maken. De broncode van onze demo’s was echter strikt geheim en mocht absoluut niet verspreid worden, zeker gezien de zware concurrentie van andere groepen. We gaven veel geld uit aan onze computer hardware en het uiteindelijke doel was meestal eerste te worden op een van de wedstrijden die werden gehouden. Soms was geld onderdeel van de prijzen maar het belangrijkste was natuurlijk de eer van het winnen en om respect te winnen van andere ontwikkelaars die ook erg goed waren.

Op een gegeven moment was er een spaanse groep welke de broncode van hun demo’s gratis vrijgaven. Dit was voor die tijd echt ongehoord en we waren bang dat dit de hele scene zou verpesten omdat ook mensen zonder al te veel kennis daardoor iets konden gaan maken.

In de Unix wereld, waarvan ik de ontwikkeling de eerste jaren niet heb meegemaakt, was er veel commerciele software. Maar mede dankzij Richard Stallman’s “Free software” model, en later de ontwikkeling van de Linux kernel, is er in deze wereld veel professionele niet-commerciele software ontstaan.

Op de Mac is ook een interessantere ontwikkeling geweest: van wat ik heb meegekregen van de periode dat Mac OS9 beschikbaar was, was dat er geen of nauwelijks ontwikkelaars zijn geweest welke hun producten gratis weg hebben gegeven; je had alleen keuze tussen commerciele software of shareware, welke je kon uitproberen en binnen een bepaalde tijd toch voor moest betalen. Met de komst van Mac OSX, welke onder de motorkap op Unix is gebaseerd, was er echter een explosie van gratis en open source software. Er zijn inmiddels heel wat professionele open source producten op OSX verkrijgbaar waar weinig commerciele pakketten een beter alternatief voor bieden.

De laatste trend in deze ontwikkelingen noem ik maar even het “paypal donate button” model. Veel van deze ontwikkelaars doen het nog steeds voor hun plezier maar hebben ontdekt dat, door de gebruikers de mogelijkheid te geven om vrijwillig een donatie te geven, ze er toch iets aan kunnen verdienen. Hoe goed dat werkt weet ik niet. Het is me wel opgevallen dat je dit ziet bij hele simpele programmaatjes, waarvan je je afvraagt of het wel terecht is om daar een donatie te vragen, tot hele grote projecten waar men echt heel veel tijd en energie in steekt.

Ik heb deze blog in mijn vrije tijd geschreven dus word ik er niet voor betaald. Het kost ook energie en tijd om een leuke blog te verzinnen. Als je nog meer van mijn teksten in de toekomst wil zien dan vraag ik je om een donatie te sturen door op onderstaande paypal button te klikken. Alvast bedankt!

Ricardo Kustner
Teamleider beheer